+31(0) 20 627 1017

info@bakas.nl

Op naar de Eeuw van de Burger

Op naar de Eeuw van de Burger

foto van Op naar de Eeuw van de Burger

Lange tijd hadden machthebbers een monopolie op informatievoorziening, waardoor ze de bevolking moeiteloos konden besturen. Die tijd is voorgoed voorbij, ook al lijkt het erop dat veel politici en bestuurders dit nog niet hebben begrepen. De transparante samenleving en de toegenomen macht van burgers maken dat autoriteit niet meer vanzelfsprekend is en zich permanent moet blijven bewijzen. Voor overheden betekent dit dat zij burgers anders moeten gaan benaderen. Niet meer als onwetende subjecten, maar als goed geïnformeerde en politiek bewuste burgers, die je telkens weer moet zien te overtuigen. Anders vind je ze op termijn tegenover je. Het kan niet anders dan dat onze overheid burgers meer gaat raadplegen en op allerhande manieren nauwer gaat betrekken bij haar beleid.

 

Overheden zouden eieren voor hun geld moeten kiezen door meer aandacht te besteden aan (het geluk van) burgers. Daartoe zullen zij ook steeds vaker gaan samenwerken met die burgers. Burgerparticipatie is in, want zij zorgt voor draagvlak, iets waar de overheid momenteel een tekort aan heeft. Burgers willen gezien en gehoord worden. De gemeente Zeist bedacht daar enkele jaren geleden een geweldige oplossing voor, die als een tweesnijdend zwaard niet alleen de burgers het gevoel geeft dat ze gehoord worden, maar die ook nog eens zorgde voor een jaarlijkse bezuiniging van 6,2 miljoen euro per jaar. Futuroloog Wim de Ridder bespreekt dit voorbeeld in zijn boek Metamorfose: “In 2011 heeft de gemeente Zeist haar inwoners gevraagd bezuinigingsplannen voor de gemeente op te stellen. Belangstellenden voor deze taak werden in acht themagroepen onderverdeeld waar onder leiding van eigen ambtenaren een ‘bezuinigingsdialoog’ werd gevoerd. Deze dialoog leidde tot het opstellen van een structureel bezuinigingspakket van 6,2 miljoen euro per jaar voor de gemeente. De gemeenteraad heeft nagenoeg alle voorstellen overgenomen. In juli 2012 heeft de provincie Utrecht de gemeente Zeist aangewezen als de financieel gezondste gemeente van de provincie. De burgerparticipatie was gratis.”

 

Het voorbeeld van de gemeente Zeist geeft aan hoe we het draagvlak van politiek en bestuur weer op kunnen krikken. Samen met De Ridder kom ik dan ook met de volgende aanbeveling aan onze bestuurders:

  • Zoveel mogelijk onderwerpen van het regeringsbeleid formuleren als robuuste doelstelling die in het belang is van de burger en door de burger ook als zodanig wordt ervaren.
  • Bij elk onderwerp te zoeken naar mogelijkheden om met de burgers samen de voorgestelde maatregelen te concretiseren, waarmee op een natuurlijke wijze draagvlak in de samenleving ontstaat.
  • De voorgestelde maatregelen in de praktijk te toetsen met een zo groot mogelijke participatie van belanghebbende burgers.

Er is door de digitalisering een totale omwenteling gaande in de verhouding tussen overheid en burgers. Ambtenaren moeten volgens Nationaal Commissaris Digitale Overheid Bas Eenhoorn dan ook minder uitgaan van de bestaande regels en meer aandacht besteden aan de toegevoegde waarde die hun diensten hebben voor de burger. Het is immers de burger waar het allemaal om draait. Nu zie je dat overheidsdiensten nog te verkokerd werken, allemaal volgens eigen regeltjes. Die regeltjes vormen doorgaans ook het uitgangspunt voor de manier waarop ambtenaren reageren en handelen, niet het probleem waarmee een burger bij de overheid aanklopt. Eenhoorn: “Wat nodig is: niet meer alleen je eigen taakjes afvinken, maar informatie uit allerhande bronnen combineren en vervolgens de professionele alertheid hebben om vanuit het geheel de burger te benaderen en te helpen.”

 

Een voorbeeld van regels die worden gehandhaafd, alleen omdat ze bestaan en niet om de toegevoegde waarde voor de burger, is het bestemmingsplan. Bestemmingsplannen zijn niet meer van deze tijd. Het aanpassingsvermogen dat mensen en bedrijven tegenwoordig moeten opbrengen om zich staande te houden in een snel veranderende wereld, ervaart bestemmingsplannen maar al te vaak als hindermacht. Neem het voorbeeld van een boer die op zijn erf een installatie wil neerzetten die mest verandert in kunstmest. Hij krijgt tegenwoordig in veel gemeentes te horen dat zoiets niet mag, omdat zo’n installatie thuishoort onder een bestemmingsplan voor chemische industrie. Niemand, maar dan ook niemand heeft baat bij zulke onwrikbare regeltjes uit vroegere tijden. Idee: de komende vijf jaar wordt Nederland bestemmingsplan-vrij. In deze overgangsperiode kunnen mensen panden transformeren naar van alles, zolang ze geen hinder veroorzaken in hun gemeenschap. Daar komt een juridisch kader voor. Daarna komt een nieuw stelsel voor bestemmingsplannen, als de transformatie in de economie weer een stuk verder gevorderd is.

 

Adjiedj Bakas

© 2018 Trend Office Bakas | Website door: Gibreto