+31(0) 20 627 1017

info@bakas.nl

De Brezinski-doctrine wordt werkelijkheid: het politiek ontwaken van massa’s

De Brezinski-doctrine wordt werkelijkheid: het politiek ontwaken van massa’s

foto van De Brezinski-doctrine wordt werkelijkheid: het politiek ontwaken van massa’s

In 2025 heeft de overheid dertig procent minder inkomsten dan nu, becijferde futuroloog Wim de Ridder van de Twentse Universiteit. En dan gaat twintig procent van het overheidsbudget op aan defensie en veiligheid, omdat we dan in een oorlogseconomie, zoals de Israëlische, leven. Een periode van zeventig jaar vanzelfsprekende vrede, welvaart en een steeds uitdijende overheid komt ten einde. We gaan naar een bottom-up-democratie naar Zwitsers voorbeeld. En de participatiesamenleving wordt nog veel belangrijker dan nu. Tegelijkertijd verarmt de middenklasse, van waaruit de mensen komen die in het maatschappelijk middenveld als smeerolie van de samenleving fungeren. De digitale transformatie die nu gaande is vernietigt oude banen en levert nieuwe banen op, maar niet voor iedereen. Wat doen we met de verliezers van de vooruitgang? En hoe gaan we om met burgers die gezien en gehoord willen worden, nu de trend van global political awakening doorzet?

De term global political awakening hebben we te danken aan de Pools-Amerikaanse politicoloog Zbigniew Brezinski, tevens de vroegere veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Jimmy Carter, en hij doelde daarmee op het politiek ontwaken van de massa’s. “Voor het eerst in de geschiedenis is bijna de gehele mensheid politiek actief, politiek bewust en politiek interactief”, schreef Brezinski destijds, en hij waarschuwde dat dit de grootste uitdaging zou zijn voor zowel politici als voor natiestaten. Global political awakening zorgt ervoor dat krachten van onderop zich gaan roeren en uiten.

Zijn boodschap heeft heden ten dage niets aan actualiteit ingeboet en het is met goede reden dat de inmiddels hoogbejaarde Brezinski haar nog steeds uitdraagt. Burgers – zo je wilt ‘het volk’ – voelen zich en masse politiek buiten spel gezet, zo stelt Brezinski, en ontwikkelen een nieuw politiek en maatschappelijk bewustzijn op basis waarvan ze stappen ondernemen om ingrijpende politieke, maatschappelijke en economische veranderingen af te dwingen. Hun wensen definiëren ze meestal als een reactie op wat zij ervaren als de ongewenste invloed van een boze buitenwereld die de politieke en maatschappelijke status quo in stand probeert te houden. Dankzij de moderne communicatietechnologie kunnen politiek ontwaakten zich gemakkelijk verenigen in communities van gelijkdenkenden, die samen een vuist kunnen maken. Of die eenvoudig te manipuleren zijn door allerhande demagogen, met als gevolg dat populisme in toenemende mate de politieke agenda bepaalt. Aldus verklaart global political awakening zowel het succes van de politieke islam (die de mensen leert dat het Westen de islamitische wereld uitknijpt door dictatoriale regimes in het zadel te houden), als dat van de nee-stem bij het Oekraïne-referendum, waarbij de alsmaar verder uitdijende Europese Unie de grote boosdoener is. Maar ook burgers die oprukken naar het stadhuis in hun gemeente om de asielpolitiek aan te klagen, worden gedreven door global political awakening. Digitalisering van kennis en democratie is nu normaal. Brezinski stelt dat minder dan dertig procent van de Amerikanen de reguliere media nog geloofwaardig vindt. Underground media, die met veel kleinere budgetten werken, verenigen onderzoeksjournalisten, betrokken burgers, klokkenluiders en specialisten, die de status quo aan de kaak stellen. En die activistische groepen en nieuwe media nemen taken over die de overheid laat liggen, zoals de organisatie van referenda, die zo goed passen in de huidige tijd. In Nederland is eenzelfde soort beweging gaande. En er is nu zoveel kennis beschikbaar, dat politieke en economische elites makkelijk onderuit worden gehaald als ze besluiten nemen die voorbijgaan aan belangrijke feiten.

De digitale transformatie leidt tot de vernietiging van veel oude banen en de creatie van nieuwe. Een herverdeling van arbeid en een participatiesamenleving waarin betaald en onbetaald werk in elkaar vervloeien, is eveneens noodzakelijk. Bij de bottom-up-democratie die past bij het burgerschap van nu, is het voorbeeld van de gemeente Zeist interessant. Door te luisteren naar suggesties en ideeën van betrokken burgers geeft de gemeente nu 6,2 miljoen euro minder uit aan allerlei zaken die de burgers overbodig vinden. Denk aan straatlantaarns op plekken waar dat totaal niet nodig is. Een voorbeeld dat ook goed aansluit bij deze tijd is WijSamenVoorElkaar.nl, het platform dat burgers die in nieuwe dorpjes van alles met elkaar willen organiseren, een podium biedt.

Adjiedj Bakas

© 2018 Trend Office Bakas | Website door: Gibreto