Persbericht

Trendwatcher Adjiedj Bakas over trends in het nieuwe jaar

"Naar een soberder jaar."

Volgens de Chinezen is 2009 het Jaar van de Os. Van oudsher staat zo’n jaar voor de Os, in de Westerse dierenriem het equivalent van de Steenbok, voor hard werken, voor principieel, zachtaardig en geduldig zijn, maar ook voor koppigheid, excentriciteit en tegendraadsheid.

De trends voor 2009 op een rij:

Economie:
* Experts voorspellen het ons allemaal: de economische groei bedraagt in 2009 tussen de -2 en -0,5 procent. Dus we blijven ongeveer even rijk. Dat is natuurlijk geen ramp, maar we zijn groei gewend. De kleinere aankopen gaan gewoon door. Met grotere aankopen, zoals auto’s, worden we voorzichtiger. Consumentenvertrouwen daalt niet enorm overigens, wat mede komt door de lage inflatie en doordat de meeste mensen gewoon werk houden.
* We gaan ook minder verhuizen in 2009. En er zullen minder nieuwe huwelijken worden gesloten. De bruiloft kost immers geld en dat geven we liever op een andere manier uit. We gaan in plaats daarvan weer meer samenwonen of LAT-ten. Er worden minder nieuwe baby’s geboren. Het CBS meldt dat dit in recessietijd altijd het geval is. Ook geldt dan wanneer de kostwinner zijn of haar baan verliest, er een grotere kans is op scheiding.
* We krijgen minder files. In recessietijd verminderen files altijd.
* Tweedehands raakt meer in trek. Sites als Ebay en Marktplaats boeren daardoor erg goed.
* De olieprijs vertoont het komend jaar een jojo-effect, maar gaat wel geleidelijk omhoog, en stijgt na 2010 zelfs explosief.
* Banken blijven het komend jaar uiterst voorzichtig met geld uitlenen. Peer-2-peerbanking groeit (burgers lenen elkaar), en bedrijven lenen elkaar, maar deze vormen blijven voorlopig klein in vergelijking met kredietverstrekking door banken.
* Mensen gaan meer sparen, hun geld meer steken in cash en goud, en minder beleggen.
* Coöperatieve vormen van private banking komen op, om te beginnen vanuit Rabo Private Banking.

Politiek, maatschappij, samenleving
* Op 20 januari treedt de nieuwe Amerikaanse president Obama aan. Veiligheidsmaatregelen rond de nieuwe president worden ongekend. Rond de tijd van zijn inauguratie krijgen we te maken met Obamamania – ook in ons land zijn de verwachtingen hooggespannen, ook al zal zijn “change” beperkt zijn, zoals nu al te zien is in zijn behoudende ministerskeuze. Het anti-Amerikanisme neemt in 2009 door dit alles af.
* Onze eigen kersverse minister van Integratie Eberhard van der Laan brengt meer rust op dit onderwerp.
* Het Kabinet valt niet, maar spanningen tussen coalitiepartners nemen wel toe. Wellicht komt de val in 2010, na de gemeenteraadverkiezingen.
* AlQaida zal een nieuwe leider moeten kiezen aangezien Osama Bin Laden het te druk heeft met zijn eigen veiligheid en niet meer aan leiding geven toekomt. Hierdoor zal de beweging zich meer intern moeten focussen en minder krachtig naar buiten kunnen treden. Helaas zal dit slechts tijdelijk zijn. Met de nieuw opgestane leider komen er nieuwe aanslagen, ook om de nieuwe Amerikaanse president te testen.
* Wanneer het economisch minder gaat, vragen burgers om gespierde taal en ferme maatregelen. Flinkheid en daadkracht zijn eigenschappen waarop politici worden afgerekend, en waarop ze scoren. Minister Bos deed dat de afgelopen maanden al. Door zijn doortastende optreden tijdens de kredietcrisis steeg de PvdA voor het eerst in tijden in de landelijke peilingen. In 2009 komt er van politici van verschillende kleur nog meer gespierde taal over de economie.
* In recessie of depressietijden komt er altijd kritiek op decadentie en onverantwoorde uitgavenpatronen. Of het nu om graaiende managers gaat, om onverantwoord spenderende overheden, op de pof levende jongeren of rijke dames die zich laten verbouwen door de plastisch chirurg, decadentie heeft de wind tegen. Zuinigheid en bescheidenheid sieren de mens anno 2009. “Fat cats” zijn uit.
* Desondanks blijven we een pret- of verwenbudget van circa 10 procent van ons jaarinkomen reserveren. Met dat pretbudget moeten we het doen, want banken lenen ons weinig meer. Mensen met weinig centen kopen hier bijvoorbeeld sportschoolabonnementen en schoenen van. Anderen gaan eerder voor vakanties en sieraden. Het verwenbudget zorgt ervoor dat we de moed erin houden en deze tijden van schaarste doorkomen.
* Naar toenemende verpreutsing van de samenleving. De kritiek op seksualisering van de samenleving en de pornoficatie van de openbare ruimte zwelt aan. Er komt meer media-aandacht voor. De ministers Rouvoet en Plasterk krijgen meer steun van het volk inzake hun deseksualiseringsbeleid. Een groot deel van de samenleving verlangt terug naar de saaie maar overzichtelijke jaren vijftig van de vorige eeuw.

Energie, natuur, milieu
* We zullen nieuwe vormen van energie verder ontwikkelen en vaker gebruik maken van zonne-energie. Zonnecellen worden straks ingebracht in dakpannen en ruiten, kleine windmolens plaatsen we op ons dak. Bovendien zullen we meer gebruik maken van kernenergie. Mensen zijn daar altijd een beetje terughoudend in, niet wetende dat hun koelkast en magnetron op kernenergie uit Frankrijk draait. Al dertig procent van de energie in huis is kernenergie uit Frankrijk. In 2009 verwerven de pro-kernenergiemensen meer steun. Zelfs de SP is al om. Over de hele wereld komen ook in 2009 verschillende knappe koppen bij elkaar om kennis uit te wisselen. We zullen meer alternatieven voor olie bedenken en zuinigere auto’s leren produceren. We besteden in 2009 meer aandacht aan het milieu en krijgen meer hart voor de aarde en alles wat groeit.
* Hiermee breekt het zogenaamde “nippiedom” aan, het tijdperk van de Nieuwe Hippies. Idealisme en ethisch handelen zijn anno 2009 vaker drijvende krachten in de wereld.
* Hoe dichter we bij het jaar 2012 komen, hoe meer mensen zullen aankondigen dat het einde der tijden nadert, omdat de Maya-kalender dan zal aflopen. Deze voorspellingen zijn gebaseerd op de Maya-kalender die er van uit gaat dat op 21 december 2012 een periode van 26.000 jaar afloopt. Ik geloof persoonlijk niet zo in onheilstijdingen, maar kan me wel voorstellen dat bijvoorbeeld een op handen zijnde verschuiving van de polen tot fikse natuurrampen kan leiden. Zie de film 2012, die hier verderop genoemd werd.
* Door de toenemende onrust om fenomenen als 2012 en de kredietcrisis, die feitelijk een vertrouwenscrisis is geworden, gaan we in 2009 terug naar een grotere nadruk op religie en spiritualiteit. Mensen hebben vertrouwen, troost en hoop nodig. Leiders zien we meer als hogepriesters, en we willen dan ook dat zij met name op ethisch en moreel vlak het voortouw nemen. Obama is hier een voorbeeld van.

Arbeidsmarkt
* Personeel was de afgelopen tijden duur omdat werknemers soms hoge eisen aan een baan stelden. Een net afgestudeerde twintiger met een hoog salaris, wilde ook nog eens een grote auto van de zaak. Niet alleen managers van beursgenoteerde ondernemingen, maar ook werknemers deden aan zelfverrijking de afgelopen jaren. Door de recessie behoren excessen als deze tot de verleden tijd.
* In eerste instantie krijgen we minder flexwerk en minder freelancers. Men zoekt meer vastigheid en de flexibele werknemers zijn de eersten die eruit vliegen. Maar niet getreurd freelancers. Werkgevers zullen op den duur juist ook vaste krachten willen afstoten en die zonodig aanvullen met flexwerkers.
* Sowieso geven we komend jaar minder uit. De Vrekkenkrant ziet de oplage stijgen.
* Werkloosheid loopt op tot 400.000 in 2009 en 600.000 in 2010.

Entertainment, spiritualiteit en vrije tijd
* Popsterren blijven ons inspiratie bieden en bezig houden, en dan gaat het lang niet altijd alleen maar om de muziek. Iedereen zal in 2009 bijvoorbeeld uitzien naar de echtscheiding van Madonna en Guy Ritchie. Als je dezelfde echtscheidingsadvocaat in de arm neemt als destijds Prins Charles en Diana, Fiona Shackleton, dan kunnen we een spetterend echtscheidingsspel verwachten, hoewel Ritchie nu heeft aangegeven geen geld van Madonna te willen.
* We hebben behoefte aan innerlijke rust en evenwicht. Het aantal praktiserende gelovigen neemt toe. Met name in de (al lang) geïndustrialiseerde wereld gaan mensen op zoek naar herbronning, normen en waarden, ethiek.
* Mensen krijgen tijdens een crisis een nieuwe hang naar traditie. Ze zoeken meer de huiselijke gezelligheid op, de Nederlandse keuken wordt herontdekt (hachee, appelmoes, rode kool met appeltjes etc.). Ouders gaan met kinderen minder naar de dure pretparken en meer naar gewone speeltuinen, of naar bos en strand.
* De zucht naar knusheid uit zich ook in een revival van de traditionele liefde (huisje, boompje, beestje). Zagen we de afgelopen jaren al grote successen bij liefdesprogramma’s op TV – denk aan “Boer zoekt Vrouw – het thema zal nog verder worden uitgemolken in 2009. Ook zullen commerciële partijen producten ontwikkelen die inspelen op onze hang naar traditionele liefde en het traditionele gezin. Ook de single moet aan de man/vrouw gebracht en daar komen meer tv-programma’s e.d. voor.
* Crisis brengt ook weer solidariteit terug, maar dan vooral met mensen die je kent of met wie je je kan identificeren, mensen uit je eigen ‘tribe’ of stam.

Mode
* Deze winter beschermt de consument beschermt zich tegen economische guurheid met solide kleding, zware stoffen, lagen kleding over elkaar heen, bont, leer, gewatteerd, grof gebreide truien, e.d. Grote ontwerpers spelen op veilig en solide.
* Voor mannen geldt deze winter: onzichtbare luxe rukt op, bijvoorbeeld merklabels van grote merken niet opzichtig en voor iedereen te zien, maar aan de binnenkant van de kleding. Nadruk op kwaliteit en meer mode die geïnspireerd is op mannenuniformen, overalls en arbeidersmode. Stoere arbeiders als inspiratie.
* ING-onderzoek leert dat 25% van de consumenten kleding ziet als een van de belangrijkste posten om op te bezuinigen. De mode-industrie heeft dus wat te vrezen.
* Onzekere tijden vragen om veilige en begrijpbare collecties. De komende winter oogt de mode degelijk en kent zij nauwelijks excentriciteit.
* Sleutelwoorden voor de komende zomermode zijn volgens modetrendwatcher en gewaardeerde collega Ellen Haeser evenwel verfijning en luxe, ingrediënten waar we als sportief-minded Nederlanders niet meteen invulling aan weten te geven. Echter ook hier is er ontwikkeling. Haeser: “Meer flair, meer vrouwelijkheid en bij de mannen oog voor meer detail, frivoliteit en uitgesproken accessoires. Mannenmode volgt met steeds grotere snelheid de vrouwentrends. Voor bodywear duidelijk de grensoverschrijdende factor van onder- naar bovenmode en voor de kindermode de vele segmenten en smaakgroepen. Mode is natuurlijk serieuze ‘business’, maar juist ook in wat lastiger tijden is de drijfveer passie een heel belangrijke waarde. Met gedrevenheid, veel liefde voor het vak maar uiteraard veel plezier kunnen ook dan goede resultaten kunnen worden geboekt”.
* Ten slotte geldt in onzekere tijden dat mensen grotere waarde hechten aan een verzorgd uiterlijk. Slonzigheid is uit in 2009, want niemand kan zich permitteren om vanwege zijn uiterlijk zijn baan te verliezen of een promotie mist te lopen.
* In crisistijden worden felle en vrolijke kleuren belangrijker, zwart en wit raken dan uit. Dat zullen we in 2009 ook zien gebeuren. Modern barok komt op.

Momenten
* Vanaf januari verdwijnt de naam Postbank uit het straatbeeld. Pinautomaten verschieten dan van kleur. Blauw wordt oranje. Met enige weemoed went Nederland daar in de loop van het jaar aan.
* Op 3 juni opent het ABBA-museum in de Zweedse hoofdstad Stockholm. Leuk voor Nederlandse ABBA-fans, en een extra reden voor een trip naar Zweden, te combineren met het beeldschone en nu veel goedkopere IJsland wellicht?
* Of wellicht is een bezoekje aan het ABBA-museum te combineren met voetbal: EK Voetbal( onder de 21 jaar) van 15 tot en met 29 juni in Zweden en EK Voetbal voor vrouwen van 23 augustus t/m 10 september in Finland. Wederom voetbalmania dan. Zeker in crisistijden willen mensen veel vermaak en zich uitleven. Daar zijn deze evenement een prima uitlaatklep voor, wat ook zal blijken, en daardoor aan populariteit zal winnen dit jaar
* Rond 10 juli brengt Sony Pictures de film “2012” uit, de film die nu wordt gemaakt door rampenfilmspecialist Roland Emmerich. Deze nieuwe rampenfilm is geïnspireerd op het aflopen van de Mayakalender in december 2012, een gebeurtenis die volgens 2012-gelovers gepaard gaat met rampspoed. Uiteindelijk komt het volgens kenners allemaal weer goed, en zal de mensheid een nieuwe spirituele fase ingaan. Nu al is 2012 een hype. Op Google vind je al 290 miljoen hits en in de Spirituele top-10 van de Volkskrant staat 2012 met stip op de 8ste plaats. Was 2012 vroeger een onderwerp van new agers en zweverige types, in 2009 gaat ook het grote publiek zich bezighouden met 2012. Er komen overigens meer spektakelfilms: “Avatar” van de makers van “Titanic” en “Lord of the Rings”. Ook verwacht: “Jurrassic Park IV”.
* In juni zijn de verkiezingen voor het Europese parlement. Die zullen dit jaar, door de financiële crisis en het tijdelijk verbeterde imago van de EU bij burgers, wat meer publiciteit en een hogere opkomst krijgen dan normaliter het geval is.

Al met al, het Jaar van de Os wordt dus een jaar van degelijkheid, soberheid en noeste arbeid. Het onderwerp economie dat de meeste mensen vroeger saai vonden, is en blijft hoog op de agenda staan, ook in de media.

Persberichten Archief

- Trendwatcher Adjiedj Bakas gekozen tot zwarte zakenman van het jaar
- Trendwatcher Bakas: eerste boek over de Kredietcrisis, dat ook Obama-team leest
 Trendoffice Bakas
 Lezingen
 Boeken
 Consultancy