Adjiedj Bakas presenteerde vrijdag 16 maart zijn plan waarmee Joden in de diaspora weer persepctief hebben op groeiende gemeenschappen. Hij deed dat tijdens de Conferentie van Liberaal Joodse Gemeenten in Europa.

Marketing
Bakas’ zijn plan komt er kort gezegd op neer dat Joden afstappen van het principe dat ze het Judaisme niet actief in de markt zetten. Ook vindt de trendwatcher dat rabijnen bekering moeten vereenvoudigen. Bijvoorbeeld door het starten van e-synagoges op internet. Ook roept hij op ‘vader-Joden’ te accepteren, wat indruist tegen de Joodse traditie waarin het Jood-zijn van moederszijde wordt doorgegeven.

Bekijk hier het plan van Bakas (inclusief video’s).

“Eurocommissaris Vivian Reding, consumentenorganisaties en privacyvoorvechters zijn naïef en gaan voorbij aan het echte thema bij de nieuwe EU-voorstellen voor privacybescherming,” zegt trendwatcher Adjiedj Bakas, die vandaag zijn nieuwste boek Het Einde van de Privacy presenteerde aan minister Ivo Opstelten van Veiligheid & Justitie.

Revolutie
Bakas stelt in zijn boek dat de burgers gratis gebruik willen maken van alle geneugten van de digitale revolutie, zoals internet, zoekmachines, social media en smart phones. “Maar niets in het leven is gratis. Er zit een telecom-infrastructiur achter, enorme servers en dataopslagplaatsen, bekabelingsystemen en niet te vergeten kost het allemaal erg veel energie. Dat moet wel gefinancierd worden. En de financiers willen een mooi rendement. Dat wordt allemaal betaald uit advertentiemodellen. Die zijn weer gebaseerd op het verzamelen van de digitale sporen die mensen achterlaten op internet en die data bundelen via algoritmen, een begrip dat we kennen uit de wiskunde. Als je weet wat mensen allemaal consumeren kan je daaruit voorspellingen afleiden over hun toekomstige consumpties en ze gericht benaderen met je aanbod. Dat levert de eigenaren en exploitanten van de digitale revolutie, zoals Google, Apple en Raceboot genoeg geld op om hun kostbare infrastructuur en onderzoekskosten terug te verdienen en hun aandeelhouders en investeerders te belonen met een mooi rendement op hun risicovolle investering.”

Wetgeving
“Het registreren van wat consumenten doen op internet is dus een bestaansvoorwaarde voor al die bedrijven”, aldus Bakas. “Ze zullen de wetgeving die de Eurocommissaris wil dus op alle mogelijke manieren frustreren en dat kunnen ze ook. Ze zijn immers geen Europese bedrijven en de data van de Europese consumenten staan op servers in de VS. Data vallen onder de wetten van het land waar de servers staan.”

Inleveren
Bakas stelt dat consumenten best een deel van hun privacy in willen leveren als ze daar voordeel uit halen. “In Italië heb je twee soorten autoverzekeringen. De gewone verzekering met de gewone tarieven. En de verzekering op maat. Je geeft als consument de autoverzekeraar expliciet toestemming om je rijgedrag te volgen: rijd je vaak harder dan de maximumsnelheid, zit je vaak dronken achter het stuur, de verzekeraar kan je volgen. In ruil voor het inleveren van dit stukje privacy betaal je een fors lagere premie voor je autoverzekering. Je hebt bij Albert Heijn al jaar en dag twee soorten bonuskaarten, de anonieme en die op naam. Heb je een kaart-op-naam, dan krijg je thuis je aanbiedingen, zoals voor Smurfenacties. Anonieme kaarthouders krijgen die informatie niet, want Albert Heijn heeft hun mailadressen immers niet. Ik heb vaak meegemaakt bij populaire Smurfen- en Wuppie-acties dat anonieme kaarthouders briesend naar de klantenservice stiefelden: ze wilden thuis ook deze aanbiedingen krijgen. Voor een Smurf leverden ze ter plekke hun privacy in! Veel activisten en consumentenorganisaties overdrijven het belang dat de consument hecht aan privacy. Dat mag wel realistischer worden.”

Twee soorten internet
Bakas bepleit in zijn boek Het Einde van de Privacy twee soorten internet. “Er moet straks een betaald internet komen, een soort tolweg. Je betaalt dan mee aan de internetinfrastructuur en alle zegeningen van de digitale revolutie. In ruil daarvoor krijg je extra bescherming tegen hackers en lekken en je sporen op het net worden niet geregistreerd voor commerciële doeleinden, tenzij je daar expliciet toestemming voor geeft. In je vaste webwinkels wil de consument vaak wel dat de winkelier je smaken, maten en voorkeuren kent om je aanbiedingen op maat te kunnen doen. Je slaat met deze oplossing meer vliegen in een klap: de financiering van de IT-infrastructuur van internet, webdiensten, zoek-machines, apps en alles wat verder nodig is, wordt dan op solide manier gefinancierd. En de betalende consument kiest precies wie hem wel en niet mogen volgen. De consument legt zijn digitale identiteit en alle informatie die daarbij hoort (bankgegevens, elektronisch patiëntendossier etc.) vast op een plek in de Cloud, een dataserver ergens in het land, en hij ontsluit delen daarvan voor bepaalde instanties, zoals de bank, de dokter of zijn partner. Daar zijn al voorbeelden van zoals Qiy. Alleen de overheid heeft toegang tot je volledige digitale identiteit, om redenen van veiligheid.”

Eerste exemplaar
Minister Ivo Opstelten van Veiligheid & Justitie, die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt van Bakas’ boek, staat positief tegenover zijn ideeën. “We hebben als het gaat om het nadenken over de toekomst van veiligheid absoluut mensen zoals Bakas nodig. Hij is een man die lijnen in de samenleving aangeeft die wij als bestuurders nog niet direct zien. Die kunnen wij voor ons beleid goed gebruiken. Daar ben ik Bakas heel dankbaar voor. De wijze waarop hij zijn boodschap presenteert vind ik altijd onnavolgbaar. Dat hebben we nodig. Dit is natuurlijk een prachtig onderwerp in de digitale samenleving waar we in leven. De cybersecurity voor burgers kan alleen gegarandeerd worden als overheid, wetenschap en bedrijven intensief samenwerken. Ik begrijp de zorg van activisten over de bescherming van de burger en zelfs de bescherming van de verdachte als het gaat om het volgen van digitale sporen, maar wij willen als kabinet natuurlijk daders van misdrijven straffen. Privacy is daarmee een megaonderwerp geworden. Veiligheid en privacy zijn ogenschijnlijk tegenstellingen maar privacy moet geborgd worden door veiligheid. En veiligheid moet niet de privacy frustreren. Maar veiligheid en privacy moeten in balans zijn. Ik vind het absoluut nodig om de trendvisie van Bakas over privacy te lezen. Ik heb dit boek dan ook cadeau gedaan aan de top van politie en justitie”.

Rivaliteit
Bakas voorziet een steeds grotere rivaliteit op internet tussen verschillende spelers. “Facebook weet veel meer van zijn gebruikers dan Google. Daarom komt Google nu met een nieuwe privacypolicy die deze zoekmachine het recht geeft om je surfgedrag te monitoren en commercieel te gebruiken. Dat was vroeger een stuk minder, maar Google wordt opgejaagd door Facebook. Aan de andere kant zie je dat mensen enorm liegen op Facebook en dat veel van de data daar niet betrouwbaar genoeg zijn voor adverteerders. Die zien dus minder rendement van hun investeringen in Facebook dan ze verwacht hadden. Mensen houden enorm van Apple maar ga even na waar je toestemming voor geeft als je een Iphone of Ipad koopt: ze hebben het recht overal in te snuffelen. Ik verwacht dat daar in de toekomst veel gedoe over komt, ook al vinden Apple-fans hun bedrijf nu nog super cool. Betaald of onbetaald gebruik maken van de digitale revolutie, dat is echt de enige oplossing. Niets in het leven is gratis. Het wordt tijd dat de consument dat gaat beseffen.”

Bekijk hier de toespraak van Dhr. Ivo Opstelten tijdens de uitreiking van het eerste exemplaar op 27 januari 2012.

“Gratis social media zoals Facebook zijn mogelijk doordat adverteerders denken dat mensen op social media communiceren wat ze echt denken en voelen. Maar burgers liegen veel op social media en geven er onjuiste informatie, waardoor adverteerders te vaak de plank mis slaan. Daardoor wordt de investering van adverteerders-euro’s in social media minder rendabel. Dat slaat een van de fundamenten onder social media weg,” zegt Adjiedj Bakas, volgens webwinkel Managementboek.nl ‘de trendwatcher des vaderlands’, in zijn nieuwste boek Het Einde van de Privacy, dat op vrijdag 27 januari aanstaande verschijnt. Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie neemt het eerste exemplaar in ontvangst.  Bakas’ observatie wordt ondersteund door verschillende onderzoeken (o.a. van  Forrester Research).

Social media zijn volgens Bakas om meer redenen over hun hoogtepunt heen.  “Het onderhouden kost teveel tijd, mensen zijn eenzaam (1:4 Nederlanders noemt zich eenzaam) en zien die eenzaamheid niet opgelost worden door Facebooken, Hyven, chatten, skypen, msn-en, cammen en whattsappen met andere mensen.  Amerikaans onderzoek laat zien dat Amerikanen eenzamer zijn geworden sinds de komst van mobiele telefoons, email en internet: 20% van de Amerikanen zegt nu minder intieme vrienden te hebben dan 20 jaar geleden en 30% zegt helemaal geen intieme vrienden te hebben. Ik denk dat het in Nederland ook die richting op gaat. Mensen zullen de voortgaande digitalisering wel blijven benutten, maar steeds selectiever.  Digitalisering zal goed gebruikt worden om efficiënter te werken, zoals we nu al zien bij politie en justitie dankzij de inzet van de videoconferencing-systemen van Cisco.  Aan de andere kant krijgen we een zekere ontdigitalisering. Papier komt terug.”

Bakas stelt dat de populariteit van e-cards terugloopt. “Mensen willen liever persoonlijke aandacht, ook in de vorm van papieren handgeschreven kaartjes en briefjes. PostNL signaleert ook een terugkeer van de papieren kaart en gaat weer enveloppen drukken. Zelfs Anthony House, de Europese privacychef van Google, zegt in het boek dat hij weer papieren backups maakt van zijn privédocumenten en foto’s. Dat is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk.“

Bakas stelt dat een baby van 2 maanden oud al in 20 databestanden zit. Volwassenen zitten in duizenden bestanden en al je digitale sporen op internet kunnen steeds beter gekoppeld worden door datamining en business analytics. Zo kan je als consument precies de producten en diensten op je computerscherm of smartphone ontvangen die bij jou passen.  Bakas: “Dat is prachtig. Maar het open internet is hiermee voorbij.  Als je straks ook gepersonaliseerd nieuws krijgt betekent het dat mensen meer uit elkaar gespeeld worden en dat ze meer tegenover elkaar komen te staan. De oplossing voor dit alles is het invoeren van betaald internet, naast gratis internet”.

Bakas voorziet ook dat CSI steeds belangrijker wordt omdat criminaliteitsbestrijding op internet toeneemt. “Er komen duizenden nieuwe banen bij.”

De Toekomst van Privacy in 12 punten

1. Open internet verdwijnt . Nu al kan je e-books die je op Amazon.com koopt alleen lezen met Amazon’s e-reader Kindle, muziek die je wil beluisteren op je Ipod, Iphone of Ipad is alleen te koop via Apple’s Istore en dit is nog het begin. Internet compartementaliseert in de toekomst nog veel scherper.
2. We krijgen naast gratis internet een  betaald internet. Zoals je tolweg en publieke weg hebt krijgen we dat ook op de digitale wegen. Het betaald internet onderscheidt zich doordat je als consument het management van algoritmen helemaal naar je eigen hand kan zetten. Op het betaalde internet kan je ook je digitale sporen wissen. Nare berichten die over jou de ronde doen op het net, kan je verwijderen, je kan dus digitale roddels managen. Op het publieke net zetten adverteerders de algoritmen naar hun hand en met het geld dat ze daardoor verdienen sponsoren zij het gratis net. Je kan als consument straks kiezen.
3. Datamining en business analytics worden groeisectoren. In iedere branche gaan mensen zich hierin specialiseren en voortoekomstige fusies en andere samenwerkingsvormen van bedrijven zijn data straks belangrijker dan andere factoren zoals financiën.
4. Cybercrime wordt groot en de bestrijding ervan ook. De arbeidsmarkt voor mensen die wiskunde en IT gestudeerd hebben groeit fors en bedrijven en overheden werken straks prima samen om cybercrime te bestrijden. Cyberwarfare wordt een taak van het vernieuwde leger, de computer is straks de nieuwe tank. Na jaren van krimp, malaise en bezuinigingen groeit het leger straks weer.
5. Ieder individu heeft straks een digitale identiteit (inclusief DNA-paspoort en medisch dossier) die opgeslagen is in de Cloud. Je ontsluit elementen van die identiteit voor degenen die dat van jou mogen krijgen. De enige die overal toegang toe heeft is de overheid. Je digitale identiteit is gekoppeld aan goed burgerschap.  Beroepsprivacybewakers zijn nu nog links, anti-bedrijfsleven en anarchistisch maar ook dat verandert en nuanceert.  In de Eeuw van de Burger begrijpen straks ook privacywaakhonden dat een burger een inbreker digitaal aan de schandpaal nagelt. De Middeleeuwen keren terug, alleen technisch beter gefaciliteerd.
6. Cloud computing wordt de komende jaren groot, maar de cloud is niet bestand tegen oorlog. Er komen meer oorlogen en revoluties in de wereld. Er komt een prijzenslag onder aanbieders van cloud diensten en de servers komen meer in eigen land. Juridisch wordt de cloud straks beter onderbouwd dan nu het geval is. Er komen hybride vormen en uiteindelijk slaan bedrijven en burgers straks een deel van de data weer dichterbij op.
7. De IT-industrie groeit naar volwassenheid en te dure en mislukte ingewikkelde IT-projecten horen straks tot het verleden. Ook opdrachtgevers ontwikkelen meer IT-kennis zodat ze een professioneler opdrachtgeverschap kunnen ontwikkelen.
8. Bij je dood wordt je digitale identiteit direct vernietigd. Je nabestaanden krijgen geen inzicht in je mailverkeer. Voor de stapsgewijze vernietiging van je digitale identiteit  komen goede maatregelen. Je kan digitaal voortleven op sites als Respectance.com en voor het geval je je toerekeningsvatbaarheid verliest wordt het beheer ervan geregeld via je levenstestament.
9. Fysieke en virtuele wereld vervagen en er komen fascinerende gadgets zoals een jas die je onzichtbaar maakt en een camera die dwars door betonnen muren heen filmt.  Dankzij de net ontdekte neutrino’s kan je straks terugreizen in de tijd en getuige zijn van bijvoorbeeld de eerste kus van je ouders…als je dat überhaupt wil. Tijdreizen zijn straks normaal en de geschiedenis kent geen geheimen meer. Daardoor krijgt mystiek nieuwe waarde.
10. Hoe meer we online leven,  hoe belangrijker ons offline leven wordt. We leren de digitalisering,die nu de menselijke maat ontstegen is, beter te managen. Veel dingen die gevirtualiseerd waren worden teruggedraaid. Een conflict vecht je straks niet meer met kwaad ingetypte scheldwoorden op social media uit, maar je gaat het weer gewoon face-to-face uitpraten. De e-card verliest terrein, de papieren wenskaart keert terug want die is persoonlijker. We gaan belangrijke dingen weer op papier bewaren, de papieren back-up keert terug. We ontdekken steeds meer hoeveel gejokt wordt op social media en datingsites, verslaving aan social media vermindert en de romantiek keert terug. Voor heimweemarketing is een grote toekomst.
11. CSI wordt werkelijkheid. Forensisch onderzoek groeit naar grote hoogte en de arbeidsmarkt voor forensisch deskundigen groeit navenant. Een rechter kan straks dankzij neutrino’s terugreizen naar het tijdstip waarop een moord plaatsvond, de dader zijn misdaad zien begaan en er een oordeel over vellen. Dankzij al het forensisch werk dat met IT fijnmaziger dan ooit heeft plaatsgevonden kan hij makkelijker en sneller een vonnis vellen. Ook de rechterlijke macht digitaliseert snel.
12. Het elektronisch patiëntendossier komt er toch, maar dan in andere vorm dan de overheid oorspronkelijk bedacht had. Maar als je niet wil dat iedereen weet dat je ooit een SOA (=seksueel overdraagbare aandoening) hebt opgelopen,  dan kan je dat element van je dossier afschermen.

‘De Grote Stagnatie begint nu echt!’

Later in de geschiedenis zullen de jaren tien van de eenentwintigste eeuw de periode van de ‘Grote Stagnatie’ worden genoemd. De (wereld)economie krimpt, veel grote projecten stagneren (de euro, open Europese grenzen, open, gratis en veilig internet, globalisering, de onstuimige welvaartsgroei), we gaan fors bezuinigen en schulden saneren, en tegelijkertijd ontstaat er ruimte voor doorbraakinnovaties en nieuw ondernemerschap. Slimmeriken zullen prima verdienen aan de crisisjaren. Een vooruitblik op 2012.

2012, het Jaar van de Draak

‘Als economen de toekomst gaan voorspellen, maken ze astrologie salonfähig’, zo stond onlangs in de Volkskrant geschreven. De E van Economie is echter altijd al de E van Emotie, de E van Energie en de E van Esoterie geweest, en dat blijft in de toekomst ook zo. Volgens de Chinezen wordt 2012 het Jaar van de Draak. De draak belichaamt de mannelijke yang-energie en staat voor levendig, straight to the point, trots, enthousiast en zin in het leven. De draak staat ook voor
grote hartstocht en dynamiek, en het is een flamboyant beestje. De draak laat een vlammend spoor achter met zijn aanstekelijke passie, maar kan ook anderen die hem volgen, verschroeien.
Beroemde draken zijn Al Pacino, Bruce Lee, Jeanne d’Arc en Salvador Dali.

                Een van die voorgangers is de LMU, de Latijnse Monetaire Unie, in 1865 in het leven geroepen door België, Frankrijk, Zwitserland en Italië. De bedoeling was de continentaal-Europese economieën te versterken. De franc kreeg een vaste waarde van 0,29 gram goud of 4,5 gram zilver. De munten van de andere landen werden aan de franc gekoppeld. Onder andere Spanje en Griekenland traden eveneens toe. Door de koppeling van de valuta konden de nationale munten binnen de hele unie worden gebruikt. Het vergemakkelijkte onderlinge handel en zorgde voor stabielere wisselkoersen, zodat voordeliger op de  kapitaalmarkt kon worden geleend. Er was geen gemeenschappelijke munt was, zodat de lidstaten geld konden bijdrukken als dat nodig was.

Bekend in de oren klinkt dat Griekenland en Spanje failliet gingen, toen ze ondanks hun lidmaatschap niet meer voordelig op de kapitaalmarkten terecht konden. En de Grieken belazerden de boel, zij het niet door met begrotingscijfers te goochelen, maar met het goudgehalte van de drachme. In 1908 werden ze uit de muntunie gegooid. De LMU zat toen al in het slop, maar wist haar bestaan te rekken tot 1927.

Geïnspireerd door de LMU sloten Zweden, Denemarken en Noorwegen in 1873 de Scandinavische Muntunie. Ze voerden een nieuwe munt in, de kroon, met een gouden standaard: 1 gram goud was 2,48 kronen. Ook erkenden ze elkaars munten als wettig betaalmiddel en brachten de nationale banken geen kosten in rekening voor onderlinge transacties. Het einde van deze unie kwam in 1914, toen Zweden de gouden standaard losliet.

Wat beide muntunies de das omdeed, was dat landen hun eigen financiële en economische beleid voerden, ten koste van elkaar en de unie. Dit is ook de zwakte van de EMU.  De architecten van de Euro wisten dit, maar dachten een politieke unie op een later moment te kunnen forceren. Een misrekening. De erosie van de democratie en het zwakke politieke leiderschap, geleefd door opiniepeilingen en populisme, staat integratie in de weg. 

                Maar een monetaire unie zonder politieke eenheid is een transferunie, waarin rijke regio’s geld overboeken naar armere. Dat geeft spanningen, tenzij de arme regio’s wat hebben om terug te geven. Binnen de eurozone is dat niet het geval. Nu we aan de vooravond staan van de splitsing van de Euro in een harde Neuro en een zwabberende Zeuro wordt dat pijnlijk duidelijk.

                Er is echter een monetair verhaal dat ruimte biedt voor een andere toekomst: de Oostenrijkse Maria Theresia Thaler, in 1751 geïntroduceerd. De Thaler groeide uit tot een internationale handelsmunt, die zelfs in het Midden-Oosten, Afrika en Amerika gebruikt werd. De munt was zo populair dat de Amerikaanse dollar zijn naam eraan dankt, net als onze rijksdaalder. Tot ver in de twintigste eeuw werden Thalers geslagen en op sommige Arabische bazaars zijn ze nog altijd in gebruik.

                Het is een inspirerend voorbeeld voor de Euro. In plaats van de onze munt de nek om te draaien, moeten we zwakke landen misschien de ruimte geven hun eigen geld er naast te hebben. Dan kunnen de Grieken weer drachmen slaan, terwijl we vasthouden aan de gemakken en (nooit serieus onderzochte) voordelen van een Euro die gefundeerd is op de economische kracht van West-Europa.

De groei van de wereldeconomie nam een vlucht nadat Richard Nixon in de jaren ‘70 de goudstandaard voor de Amerikaanse dollar losliet, op dat moment de belangrijkste wereldmunt. Andere landen volgden dit voorbeeld, en ook in Europa groeiden zowel de economie als de overheidsuitgaven razend snel, bijvoorbeeld voor de opbouw van welvaartsstaten die vanaf het begin niet duurzaam waren. Bakas: “Dit alles is gebaseerd op schulden. We leenden veel meer dan goed voor ons was, en raakten verslaafd aan krediet. De meeste schuldenaren moeten betalen aan banken, pensioenfondsen en andere institutionele beleggers.  Dat kunnen ze niet dus het afstempelen van schulden is onafwendbaar. Hiervoor zijn wij allemaal verantwoordelijk: burgers, politici en de financiële wereld, die immers slechts leverde wat er werd verwacht door alle stakeholders: een sprookje”.  Een directe terugkeer naar de goudstandaard zal volgend Bakas niet helpen. “Er zal een nieuwe standaard ontwikkeld worden, een hybride mix van goudstandaard en andere standaarden, passend bij de nieuwe tijd”.

Al begin jaren tachtig, toen de wereld, net als nu, een economische crisis doormaakte, bleek dat de verzorgingsstaat, zoals die na de oorlog was opgebouwd, over zijn houdbaarheidsdatum heen was. Bakas: “Goede en betaalbare gezondheidszorg voor iedereen, sociale voorzieningen, een welvaartsvast pensioen, waarvan genoten kan worden op een leeftijd dat het leven nog een beetje zin heeft: het was duidelijk dat als er niet iets zou veranderen het binnen afzienbare tijd onbetaalbaar zou worden. Toch werd er niets aangedaan. De dreiging werd genegeerd en we droomden met zijn allen verder.

Toen het vanaf einde van dat decennium beter ging en de voorspoedige jaren negentig aanbraken, leek de koek niet meer op te kunnen. Rijkdom en welvaart waren binnen handbereik, en wel voor iedereen. Velen deden hun greep in de pot. Een eigen huis, of misschien wel twee; een tweede auto; een Italiaanse designer keuken of badkamer; stoppen met werken op je 55ste. Het was een prachtig leven. We gaven op jaarbasis 60 miljard euro uit aan gezondheidszorg maar 240 miljard aan uitgaan en vakanties. Maar voor velen was het ook een leven op de pof. Inmiddels zijn we stevig door de realiteit ingehaald. De koek kan wel degelijk op, en zo heel veel is er niet meer over. Maar minder snoepen is niet gemakkelijk. We zijn gewend geraakt aan een luxeleven dat nu voor de meesten niet meer is weggelegd. Zij zullen met een bittere kater uit de droom ontwaken en zich moeten aanpassen aan een aanmerkelijk lagere levensstandaard. Alleen hoogopgeleide specialisten, die bovendien letterlijk en figuurlijk bereid zijn om grenzen te overschrijden, weten zich in de huidige tijd nog verzekerd van een groeiende welvaart. De strijd om de toekomst vindt straks dus vooral plaats in de middenklasse. Je kan mensen wel aan de subsidietepel hangen, maar ze moeten een reden hebben om zich koest te houden. Ie redenen vervallen. Sociale onrust is onvermijdelijk”.

Een onderdeel van dit sprookje was ook de Europese integratie. Wij wilden open grenzen hebben. Dat zou goed zijn voor de economie. Bakas: “Maar het was vooraf al duidelijk dat massa-immigratie uit Noord-Afrika de trend van de 21^e eeuw zou worden. De demografische omstandigheden in Noord-Afrika, met zijn snelle bevolkingsgroei en hoge werkloosheid, in combinatie met een verknipt seksleven (waar moeten de moslimjongens anders met hun testosteron heen als de meisjes maagd moeten blijven en als je alleen kunt trouwen als je een vaste baan en een goed inkomen hebt?). Dat kan alleen maar leiden tot revolutie en migratie. En met een bootje ben je zo in Europa. De Denen waren de eersten die dit onder ogen zagen toen zij een eigen immigratiebeleid los van de EU bedongen en toen zij onlangs opnieuw grenscontroles invoerden. Andere Europese landen zullen dit voorbeeld binnenkort volgen. Het is afgelopen met de open grenzen binnen de EU. Dit tweede pretentieuze EU-project na de Euro stagneert nu en ik verwacht dat het binnen enkele jaren ten einde is. Ook de Europese bevolkingspolitiek die volledig van de werkelijkheid van de burgers is losgezongen, verdwijnt”.

Er is nog een prestigieus project dat volgens Bakas ten prooi zal vallen aan De Grote Stagnatie, namelijk de globalisering. Bakas: “Door de geschiedenis heen zijn er meerdere globaliseringsgolven geweest. De wereldwijde elite, die de huidige globalisering heeft geregisseerd, heeft veel bereikt en verdient alle lof hiervoor. Er is minder hongersnood, meer mensen zijn tot de middenklasse toegetreden en de productiecijfers zijn hoger dan ooit tevoren. Aan de andere kant maakt dit mensen niet veel gelukkiger. Veel mensen voelen zich minder thuis in de huidige economische wereldorde. Een van de aspecten van globalisering is massale migratie. Dit heeft families en samenlevingen uiteengerukt en slechts weinig mensen gelukkig gemaakt. Daarom is de afwijzing van massale migratie door de meerderheid van de burgers niet iets dat door politieke en economische leiders over het hoofd gezien mag worden. Globalisering zal daarom omslaan in slowbalisering. De globalisering zal niet stoppen, maar wel fiks vertragen.  De Aziaten en Brazilianen zijn nog niet sterk genoeg om dit tij te keren en ook hun economieën krijgen een tik”.

Dit alles zou uiteindelijk weer kunnen leiden tot het einde van de democratie zoals we die nu kennen. Bakas: “In alle democratieën die ik onlangs heb bezocht zijn de burgers op hun hoede, cynisch en wantrouwend ten opzichte van politici, ongeacht hun politieke kleur. Zwak leiderschap kom je overal in Europa, Japan, India en de VS tegen, echter niet in China, hoewel ook daar de burgers kritisch zijn over de overheid. Misschien is de “Chinese democratie” wel de volgende stap naar de Staat van Morgen? Of gaan we terug naar de Middeleeuwen? Zullen de 2.000 regio’s van Europa ieder weer hun eigen stadsstaten vormen en ervoor zorgen dat hun burgers zich weer echt thuis voelen? De tijd zal het leren. Maar eerst moeten we ons gaan voorbereiden  op De Grote Stagnatie en op de kansen die deze zal bieden. De geschiedenis leert immers dat tijdens economische winters de kiem wordt gelegd voor de innovaties die in de daarop volgende economische lente  tot bloei komen. Slimme beleggers verdienen het meeste geld in economische winters. Dat geldt ook nu weer.” 

De economische winter, die in 2008 begon met de hypotheekcrisis in de VS en de ineenstorting van Lehman Brothers, vormde het begin van een lange periode van stagnatie en krimp, waar we niet perse ongelukkiger van worden, zegt trendwatcher Adjiedj Bakas. “Een tijdje leek het alsof de wereldeconomie herstellende was, maar herstel werd gefinancierd door een wereldwijd Keynesiaans overheidsinfuus, dat nu al uitgewerkt lijkt, mede omdat de financiële markten geen geloof hechten aan politiek leiderschap in de EU, VS of Azië. De bittere pil van de crisis moet eerst doorgeslikt worden voordat we aan het echte herstel kunnen beginnen”. Veel economen kwamen volgens Bakas de afgelopen tijd met de verkeerde diagnose. Deze omvangrijke crisis, die deel is van een normale economische golfbeweging,  zal de komende jaren  leiden tot een forse krimp van de wereldeconomie, die in veel te grote mate is gebaseerd op schulden. De voormalige chef-econoom van het IMF noemt de komende periode van 10 jaar de periode van De Grote Krimp (=The Great Contraction).  Trendwatcher Adjiedj Bakas geeft de voorkeur aan de term De Grote Stagnatie of in het Engels The Great Stagnation.

De E van Economie is ook de E van Emotie. “Dat vergeten economen vaak,”zegt Bakas. “De huidige metaalmoeheid van de Euro komt voort uit en sterk gevoel van onbehagen dat al langer in Europa leeft.  Onbehagen over leiderschap, over de toekomstkoers, over gebrek aan nestgevoel, hoop en troost dat de mensen willen. Voor veel mensen is de wereld te groot geworden. Klein wordt daarmee het nieuwe groot.  Nu komt een  einde aan een periode van circa 70 jaar van extreem hoge economische groei. Maak er het beste van.”

De Euro die dezer dagen stervende is, was een van de twee meest  pretentieuze EU-projecten. Bakas: “De Euro zal vroeg of laat imploderen, net als zijn voorganger de Taler, de munteenheid van de Donau-monarchie, wat weer de voorganger van de EU was. Er was dus al eerder een soort EU, deze Donaumonarchie dus, maar die implodeerde in 1914. Er was al eerder een Europese munt met een bijbehorende muntunie, maar ook die implodeerde”. Bakas verwacht dat het ontrafelen van de Eurozone wel geld kost, maar dat dit mee zal vallen. “Er wordt nu gezegd dat de Euro ons land veel welvaart heeft gebracht, maar volgens het CPB is daar nooit onderzoek naar gedaan. De welvaart in ons land groeide even hard als in Engeland en Zweden, die buiten de Euro bleven.”

Volgens Bakas zat de weeffout al bij het begin van de Euro.  “Frankrijk en Groot-Brittannië drukten het idee erdoor en zetten Duitsland onder druk voorafgaand aan de hereniging van West- en Oost-Duitsland. Duitsland zou alleen toestemming krijgen voor de hereniging, als de sterke Duitse economie nauw gekoppeld zou worden aan die van andere Europese landen in de vorm van een monetaire unie. De Duitsers bezweken onder deze druk. De toenmalige Griekse regering kreeg hulp van Goldman Sachs om de economische situatie rooskleuriger voor te doen stellen dan deze in werkelijkheid was. De Italiaanse regering kreeg om dezelfde reden ook hulp van de huidige president van de Europese Centrale Bank, die toevallig een voormalig topman is van dezelfde Goldman Sachs bank.  Het cynisme ten top dus. Ook het IMF kreeg steeds Zuideuropeanen aan de top. Er komen langzaam meer Duitsers hogerop in de Europese (financiële) hiërarchie, maar het is too little, too late”.

Alle betrokkenen wisten dat dit prestigieuze project niet duurzaam was. Bakas: “Belegger George Soros, die nu zegt dat hij de Euro beschermt, heeft jarenlang gehedged tegen de Euro. Sommige economen pleiten nu voor de invoering van Eurobonds. Maar dat zou betekenen dat Duitsland alleen al jaarlijks 47 miljard Euro extra aan rente zou moeten betalen. En Nederland zo’n 10 miljard. Met een stijgende inflatie (naar ik verwacht 5% per jaar vanaf 2011 en de tien jaar daarna) en de historische Duitse angst voor inflatie, zullen de Duitse kiezers hun politici dwingen om met dit gerommel te stoppen en opnieuw een eigen munt in te voeren”. Andere landen zullen dit voorbeeld volgens Bakas volgen. Nederland kan de nieuwe gulden gewoon weer koppelen aan de nieuwe Duitse munt, net als vroeger het geval was. Bakas: “Sommige economen zeggen dat Duitsland er alles aan gelegen is om de Euro te redden, omdat het zoveel exporteert naar Zuid- en Oost-Europese landen. Dat mag dan wel zo zijn, maar de bevolking in Zuid- en Oost-Europa krimpt en vergrijst zo snel dat deze met schulden overladen markten binnenkort niet langer in staat zullen zijn om grote hoeveelheden Duitse auto’s, televisies, vaatwassers en andere producten te kopen. Dus waarom zou Duitsland deze stervende en onder hun schulden bezwijkende landen financieren?”

Zweden en Groot-Brittannië waren slim genoeg om buiten de Europese monetaire unie te blijven. Toch zullen ook zij volgens Bakas de gevolgen van De Grote Stagnatie ondervinden. “Hun regeringen hebben te veel geld uitgegeven en hun landen te diep in de schulden gestoken. De welvaartsstaat is niet meer te betalen, de pensioenleeftijd stijgt en mensen zullen moeten leren om met minder geld rond te komen. Economieën over de hele wereld zullen krimpen. Omdat mensen verwend zijn en hiertegen in geweer zullen komen, zullen we met veel sociale onrust te maken krijgen, zoals we onlangs in Griekenland en Groot-Brittannië hebben gezien.

Nederland in 2060 failliet als gevolg van vergrijzing en zorg

Kredietbeoordelaar Standard&Poors waarschuwt in De Toekomst van Gezondheid van Adjiedj Bakas dat in 2060 60% van de landen in de wereld (inclusief Nederland) failliet is als gevolgen van de kosten van vergrijzing en zorg als er nu niet radicaal wordt ingegrepen.

De trend dat zorg elk jaar duurder wordt moet dus worden omgebogen, meent trendwatcher Adjiedj Bakas. Hij onderschrijft hiermee de recente uitspraak van minister Jan-Kees de Jager van Financiën, die in een toelichting op het financieel jaarverslag over 2010 zei:  “’De schuldencrisis overleven we wel en 18 miljard bezuinigen gaat ook wel lukken, maar mijn grootste zorg is de steeds maar toenemende groei in de zorgkosten’’. “De kosten voor zorg zijn het afgelopen decennium met 4 procent per jaar toegenomen, waar de gemiddelde economische groei 2 procent bedroeg.” Hoe de stijgende zorguitgaven moeten worden aangepakt, is voor De Jager een van de grootste uitdagingen waar Nederland en de rest van de wereld voor staan.

In De Toekomst van Gezondheid beschrijft Bakas daarom 10 manieren om de zorg fors goedkoper te maken:

1. Verhoog de eigen bijdrage van burgers voor medische behandelingen, zoals dat ook al in Singapore het geval is. En laat zorginstellingen de burgers factureren, en laat de burger de factuur (na aftrek van de eigen bijdrage) op een eenvoudige manier declareren bij de zorgverzekeraar. Als mensen zien wat zorg kost worden ze meer kostenbewust en kopen ze minder zorg in, zo leert de ervaring in Singapore.
2. Organiseer de ouderenzorg zoals dat in Duitsland het geval is. Daar is de eigen bijdrage van senioren en hun kinderen voor zorg zo hoog dat kinderen hun bejaarde ouders in huis nemen. Dat leidt ook tot meer verbondenheid tussen generaties en minder eenzaamheid onder ouderen. En een fors lagere AWBZ en fors goedkopere ouderenzorg.
3. Vereenvoudig en optimaliseer de financiële administratie. Zorgverzekeraars zijn meer dan 8 miljard euro per jaar kwijt aan administratie en toezicht, in 20% van facturen zit fouten en 10% van medische behandelingen wordt niet gefactureerd. Voer cloud computing en computersystemen die met elkaar communiceren in, en de aldus ontstane administratieve vereenvoudiging levert miljarden op.  Laat mensen die dat willen, zoals de groep ZZP-ers, via eigen collectieven zorg inkopen en laat in andere gevallen de zorgverzekeraar fuseren met pensioenfonds en woningbouwcorporatie zodat je je pensioen deels in contacten en deels in natura in woon- en zorgvoorzieningen krijgt. Zo ontstaan interessante inkoopvoordelen.
4. Reorganiseer het zorgaanbod. Maak van huisartsenposten miniziekenhuizen die dicht bij de burger staan en die alle medische diagnostiek verzorgen. Breng de 120 ziekenhuizen terug tot 30 gespecialiseerde ziekenhuizen voor het lopende bandwerk. Ziekenhuis X is goed in heupoperaties en borstkanker en doet dat werk aan de lopende band voor patiënten in het hele land, ziekenhuis Y is goed in prostaatkanker en hart- en vaatziekten en  verzorgt die operaties aan de lopende band. De 6 academische ziekenhuizen kunnen fuseren tot 1 topcentrum. In Singapore doen 2 miljoen burgers het met 1 ziekenhuis, 120 ziekenhuizen voor 16 miljoen Nederlanders is wat veel. Bovendien is er ook binnen de ziekenhuizen overcapaciteit: veel ziekenhuisbedden worden nooit gebruikt. Rank artsen en ziekenhuizen zodat medische missers beperkt worden.
5. Verschuif de focus in de zorg naar het voorkomen van ziek worden. Investeer dus in ziektepreventie, betere voeding en meer sport. Beloon dat ook met variabele ziektekostenpremies. Wie gezond eet en leeft betaalt een lagere premie dan wie dat niet doet. We hebben nu al 800.000 diabetespatienten en dat worden er steeds maar meer o.a. doordat er teveel suiker in de voeding zit. Conclusie: minder suiker en meer bewegen zodat je de suikers verbrandt.
6. Benut de nieuwe (medische) technologie, cloud computing, videoconferencing en miniaturisering, robot-operaties en zorgtoerisme. In Duitsland veilen tandartsen dure behandelingen al, dat kan hier ook.
7. Zorg voor echte marktwerking in plaats van de halfbakken marktwerking van nu. In Brazilië kost een ziekenhuislaboratorium 5% van wat een Nederlands laboratorium kost, terwijl de salarissen van de medewerkers gelijk zijn. Maar de Braziliaanse laboratoria zijn beursgenoteerd en kennen veel minder overhead en vergaderingen.
8. Geef mensen die dood willen alle ruimte en dwing ze niet langer te leven. Pas de euthanasiewetgeving aan naar Zwitsers model. In 2020 worden 500.000 demente Nederlanders verwacht. Veel kwieke babyboomers willen al in een vroeg stadium van dementie dood, de lijdensweg hoeven ze niet, geef ze die ruimte. Dat alles maakt de mensen gelukkiger en scheelt ook weer veel geld.
9. Doordat vooral stedelingen zo bang zijn voor de dood en die niet als een punt maar een komma in het leven zien, blijven ze zelfs in de terminale levensfase extra medische behandelingen bestellen. Voor 7 weken levensverlenging (in slechte kwaliteit want je bent doodziek van de medicijnen) in de terminale fase is ze zorgindustrie  tussen de 20.000 en 50.000 euro kwijt. Willen mensen dat straks, laat ze dat dan zelf betalen of het van de erfenis afhalen.
10. Investeer in spiritualisering van zorg: als mensen minder bang zijn voor de dood willen ze de eindeloze doorbehandelingen niet meer. Nu gelooft 20% van de Nederlanders in reïncarnatie. Die willen niet lijden maar tijdig uit het leven stappen om als fris baby’tje terug te keren.

“Ik vond Bakas’ presentatie  flitsend en heb geboeid geluisterd. Mooi vind ik de verbanden die hij legt”. Nelleke van Olst, senior account manager Triodos Bank NV

“Ik heb genoten van Bakas’ optreden. Het gaf veel voer tot nadenken. Erna konden wij out of the box  komen tot een spannende uitdagende toekomstvisie”. Hans Krijgsman, bestuurslid KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie).

“Onlangs trad Bakas voor de derde keer op voor onze relaties. Het was opnieuw boeiend en verrassend”. Cor Ensing, bestuursvoorzitter Unive

“De lezing van Adjiedj Bakas voor onze leden scoorde hoog. Hij nam de aanwezigen op een wervelende manier mee in de wereld van trends. Bakas schoot van het ene onderwerp naar het andere en wist hierdoor de zaal te verrassen en aan het denken te zetten.” Marie-Thérèse van den Bergh, bestuurssecretaris Veraco (Vereniging van Rabobank Controllers)

“Bakas verzorgde voor onze marketeers een trendsessie. Hij heeft een zaal vol inspiratie en enthousiaste PostNL’ers achter gelaten. De ontwikkelingen die hij schetste waren goed door te vertalen naar onze business waardoor het naast inspiratie ook erg nuttig en toepasbaar was”. Mark-Jan Pieterse, Manager Verzendersmarkt Retail & Consumentenmarkt PostNL.

“Bakas verzorgde voor onze gemeente een  uitstekende lezing tijdens het Spijkenissediner. De aanwezigen hebben zeer genoten van zijn vlammende en inspirerende betoog. Lekker confronterend en uitdagend. Er is nog lang nagesproken over deze visionaire rede. Mooie contrasten ook in de filmpjes. Snelle beeldwisselingen met hele rustige, bijna serene, muziek. Dat werkt echt heel erg goed”. Ferdinand Fransen, Hoofd Communicatie en Representatie Gemeente Spijkenisse

“Adjiedj Bakas verzorgde voor onze bank een inspirerende bijeenkomst. We hebben ontzettend veel leuke reacties ontvangen van onze leden”. Roos Zuidema, Communicatie- en coöperatiemedewerkerRabobank Oss e.o.

“Bakas hield een bevlogen en interessante voordracht voor onze klanten. Nieuwe beelden en ontwikkelingen, doorbraken die lef nodig hebben passen bij een bureau als Boer & Croon. We kunnen daar dus zeker wat mee.” Bernhard Drost, partner Boer&Croon

“Complimenten voor de bijdrage van Bakas aan onze nieuwjaarsbijeenkomst. Een fris verhaal dat de boodschap voor de toekomst goed overbrengt.” Ing. Hans Brinkhof Projectleider / Lid OR Dienst Infrastructuur, Programma Maaswerken Rijkswaterstaat

“Onze recente conferentie was een succes mede dankzij Bakas. Hij was weer in vorm”. Bas Rekvelt, senior investment officer at FMO, Dutch Development Bank

“We hebben genoten van Bakas’ presentatie.  De afwisseling tussen presenteren en het tonen van filmpjes was zeer goed en prettig.”Dagmar van der Plas, ING Commercial Banking/Private Banking Nederland/Senior Marketeer

“Ons congres werd erg goed beoordeeld, dankzij Bakas mag ik wel zeggen. Onze leden waardeerden de eye openers, noemden hem een  waterval, leuk om mee te maken. Ze vonden hem beeldend en inspireren, keer op keer verrassend, zeer bevlogen, amusant en flitsend.” Vincent Deenen, bestuurslid NIMA Sectie Food/Agri en directeur Marketing van Grodan

“Onlangs was ik aanwezig bij Bakas’ presentatie bij de Zakenauto van het Jaar verkiezing. Heel inspirerend! Terwijl hij aan het presenteren was, kwamen er bij mij allemaal nieuwe marketing en service concepten naar boven waar we vast wat mee gaan doen binnenkort”. Chris Collet, directeur MINI binnen BMW Group Nederland

“Adjiedj Bakas trad onlangs op voor onze HR-managers. Zijn lezing werd onverminderd hoog gewaardeerd. Een groot succes dus”. Stijn van de Wiel Area Manager HR Africa & Middle East Air France KLM

“Ik heb genoten van de presentatie van Adjiedj Bakas tidjens de bijeenkomst van de gemeente Velsen. Ik denk dat hij voor de gemeente Velsen een zeer succesvol seminar heeft neergezet”. Frans E.K. Baud, Algemeen Directeur Koninklijke Verenigde Scheepsagenturen van Halverhout & Zwart en Zurmühlen  B.V.

“Bakas gaf een overweldigende voordracht voor ons team. Ik heb er heel veel enthousiaste reacties op gehad.”  Herman Pabbruwe , directeur uitgeverij Koninklijke Brill

“Adjiedj Bakas is voor ons een spreker die exact aansluiting weet te vinden op het “totale plaatje” aan trends en ontwikkelingen. Hij kent de technologische voortgang en benadert alles vanuit het menselijke aspect”. Erik Swart, manager Telepresence Cisco

“Adjiedj Bakas is net een wervelwind: dat gaat mij natuurlijk nooit vervelen!”Helga van Leur, weervrouw RTL

“I enjoyed his presentation immensely”. Barrie Jackson, CEO of NEXUS Executive Search

“Adjiedj Bakas gave an energetic contribution to our meeting”. Jill Wilkinson, Principal Consultant  Design Centers Capgemini Consulting

“Adjiedj Bakas gaf een geweldige lezing tijdens onze alumniborrel in Amsterdam. Ik heb na afloop veel goede en positieve reacties gehad over zijn optreden”. Albert van den Brink, voorzitter Alumnivereniging Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam en Business Advisor Deal Delivery at Shell Upstream International

“Onze gasten hebben zeer enthousiast gereageerd op de inspirerende presentatie Adjiedj Bakas”. Eddie Aarse, Manager Private Banking  Rabobank Almere

“Adjiedj Bakas gaf een interessante en inspirerende lezing voor ons management team”. John Bell Head Strategy and Partnerships Research Program Office Philips

“Adjiedj Bakas hield een leuke en inspirerende lezing voor ons.” Peggy Bracco Gartner, Senior toezichthouder Emissies en Openbare Biedingen, Autoriteit Financiële Markten (AFM)

“Trendwatcher Adjiedj Bakas is een van de mannen die mij verlichte momenten geeft.” Bernard Welten, korpschef Politie Amsterdam-Amstelland

“Zeer inspirerende speech. Daar zullen we in ieder geval in Delfzijl nog wel behoorlijk wat inspiratie uit kunnen putten”. Monique Veldt, Gemeente Delfzijl

“Attending the  lecture of Adjiedj Bakas was thoroughly enjoyable!” Julian Darisse, Service Manager Pudong Shangri-La Hotel, Shanghai, China

“The lecture of Adjiedj Bakas was one of the most entertaining presentations I’ve seen. It’d be my pleasure to welcome him back to speak”. Scott Goodfellow, Marketing and Events Manager European Union Chamber of Commerce in China

“We greatly appreciated the lecture of Adjiedj Bakas. It was refreshingly unbiased and put forward in a manner that lay people could understand”. Faye Zhou, editor CEIBS Business Review (China Europe International Business School), Shanghai, China

“Ik heb er enorm genoten van de lezing van Adjiedj Bakas voor ons bedrijf en vond zijn antwoorden op de vragen super. Iedereen die ik heb gesproken was zeer positief en kon elementen uit het verhaal gebruiken om de eigen business situatie in perspectief te plaatsen.” Danny van Ballegoy, Corporate Strategy & Acquisitions  Royal DSM

“Adjiedj Bakas verzorgde voor ons MT een inspirerende presentatie. Hij gaf ons ons veel food for thought”. Jeroen Enzerink, Algemeen Directeur Maison van den Boer

“Adjiedj Bakas verzorgde een interessante en inspirerende toespraak tijdens onze  Ledenraadsvergadering”. Perry Dekkers, Ledenraad Rabobank Naaldwijk.

“Adjiedj Bakas gave an interesting and enjoyable speech during our Export Gala in Vienna.“ Thomas Deutsch, AUSSENWIRTSCHAFT ÖSTERREICH (AWO)

“I very much appreciated Adjiedj Bakas‘ intervention and his thoughts during our Luxembourg Financial Forum.” Fernand Grulms, Chief Executive Officer Luxembourg for Finance, Agency for the Development of the Financial Centre

“Ik vond Bakas’ lezing naast humoristisch ook inspirerend”. Koos Stijkel, Hoofd Inkoop & Logistiek Asito

“Adjiedj Bakas gaf veel inspiratie tijdens ons Pensioenseminar. We hebben positieve en enthousiaste reacties van klanten en overige collega’s ontvangen, mede dankzij zijn bijdrage als plenaire spreker!” Fabian Sieverdink Teamcoördinator Communicatie C&IC van Aegon

“Prima lezing gehad van Adjiedj Bakas. Uitsluitend positieve reacties van onze klanten. Ik vond het zelf ook erg inspirerend”. Gijs de Boer, Accountmanager Zaken, Regiokantoor Friesland Deutsche Bank Nederland N.V.

 “De  nieuwe voordracht van Adjiedj Bakas was weer super. Iedereen was zeer te spreken over zijn optreden, zowel inhoudelijk als qua presentatie. De voordracht was zeer inspirerend en weet zeker dat Bakas een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten bij de notarissen, rechters en financieel planners uit onze relatiekring, die dit evenement bezochten.” Aniel Autar, partner in Kooijman Lambert Notarissen

“Adjiedj Bakas: de Marco Borsato der trendwatchers”.  Sanne Riepema in Volkskrant Banen (VK Banen).

“Ik vond Bakas’ presentatie  flitsend en heb geboeid geluisterd. Mooi vind ik de verbanden die hij legt”. Nelleke van Olst, senior account manager Triodos Bank NV

“Ik heb genoten van Bakas’ optreden. Het gaf veel voer tot nadenken. Erna konden wij out of the box  komen tot een spannende uitdagende toekomstvisie”. Hans Krijgsman, bestuurslid KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie).

“Onlangs trad Bakas voor de derde keer op voor onze relaties. Het was opnieuw boeiend en verrassend”. Cor Ensing, bestuursvoorzitter Unive

“De lezing van Adjiedj Bakas voor onze leden scoorde hoog. Hij nam de aanwezigen op een wervelende manier mee in de wereld van trends. Bakas schoot van het ene onderwerp naar het andere en wist hierdoor de zaal te verrassen en aan het denken te zetten.” Marie-Thérèse van den Bergh, bestuurssecretaris Veraco (Vereniging van Rabobank Controllers)

“Bakas verzorgde voor onze marketeers een trendsessie. Hij heeft een zaal vol inspiratie en enthousiaste PostNL’ers achter gelaten. De ontwikkelingen die hij schetste waren goed door te vertalen naar onze business waardoor het naast inspiratie ook erg nuttig en toepasbaar was”. Mark-Jan Pieterse, Manager Verzendersmarkt Retail & Consumentenmarkt PostNL.

“Bakas verzorgde voor onze gemeente een  uitstekende lezing tijdens het Spijkenissediner. De aanwezigen hebben zeer genoten van zijn vlammende en inspirerende betoog. Lekker confronterend en uitdagend. Er is nog lang nagesproken over deze visionaire rede. Mooie contrasten ook in de filmpjes. Snelle beeldwisselingen met hele rustige, bijna serene, muziek. Dat werkt echt heel erg goed”. Ferdinand Fransen, Hoofd Communicatie en Representatie Gemeente Spijkenisse

“Adjiedj Bakas verzorgde voor onze bank een inspirerende bijeenkomst. We hebben ontzettend veel leuke reacties ontvangen van onze leden”. Roos Zuidema, Communicatie- en coöperatiemedewerkerRabobank Oss e.o.

“Bakas hield een bevlogen en interessante voordracht voor onze klanten. Nieuwe beelden en ontwikkelingen, doorbraken die lef nodig hebben passen bij een bureau als Boer & Croon. We kunnen daar dus zeker wat mee.” Bernhard Drost, partner Boer&Croon

“Complimenten voor de bijdrage van Bakas aan onze nieuwjaarsbijeenkomst. Een fris verhaal dat de boodschap voor de toekomst goed overbrengt.” Ing. Hans Brinkhof Projectleider / Lid OR Dienst Infrastructuur, Programma Maaswerken Rijkswaterstaat

“Onze recente conferentie was een succes mede dankzij Bakas. Hij was weer in vorm”. Bas Rekvelt, senior investment officer at FMO, Dutch Development Bank

“We hebben genoten van Bakas’ presentatie.  De afwisseling tussen presenteren en het tonen van filmpjes was zeer goed en prettig.”Dagmar van der Plas, ING Commercial Banking/Private Banking Nederland/Senior Marketeer

“Ons congres werd erg goed beoordeeld, dankzij Bakas mag ik wel zeggen. Onze leden waardeerden de eye openers, noemden hem een  waterval, leuk om mee te maken. Ze vonden hem beeldend en inspireren, keer op keer verrassend, zeer bevlogen, amusant en flitsend.” Vincent Deenen, bestuurslid NIMA Sectie Food/Agri en directeur Marketing van Grodan

“Onlangs was ik aanwezig bij Bakas’ presentatie bij de Zakenauto van het Jaar verkiezing. Heel inspirerend! Terwijl hij aan het presenteren was, kwamen er bij mij allemaal nieuwe marketing en service concepten naar boven waar we vast wat mee gaan doen binnenkort”. Chris Collet, directeur MINI binnen BMW Group Nederland

“Adjiedj Bakas trad onlangs op voor onze HR-managers. Zijn lezing werd onverminderd hoog gewaardeerd. Een groot succes dus”. Stijn van de Wiel Area Manager HR Africa & Middle East Air France KLM

“Ik heb genoten van de presentatie van Adjiedj Bakas tidjens de bijeenkomst van de gemeente Velsen. Ik denk dat hij voor de gemeente Velsen een zeer succesvol seminar heeft neergezet”. Frans E.K. Baud, Algemeen Directeur Koninklijke Verenigde Scheepsagenturen van Halverhout & Zwart en Zurmühlen  B.V.

“Bakas gaf een overweldigende voordracht voor ons team. Ik heb er heel veel enthousiaste reacties op gehad.”  Herman Pabbruwe , directeur uitgeverij Koninklijke Brill

“Adjiedj Bakas is voor ons een spreker die exact aansluiting weet te vinden op het “totale plaatje” aan trends en ontwikkelingen. Hij kent de technologische voortgang en benadert alles vanuit het menselijke aspect”. Erik Swart, manager Telepresence Cisco

“Adjiedj Bakas is net een wervelwind: dat gaat mij natuurlijk nooit vervelen!”Helga van Leur, weervrouw RTL

“I enjoyed his presentation immensely”. Barrie Jackson, CEO of NEXUS Executive Search

“Adjiedj Bakas gave an energetic contribution to our meeting”. Jill Wilkinson, Principal Consultant  Design Centers Capgemini Consulting

“Adjiedj Bakas gaf een geweldige lezing tijdens onze alumniborrel in Amsterdam. Ik heb na afloop veel goede en positieve reacties gehad over zijn optreden”. Albert van den Brink, voorzitter Alumnivereniging Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam en Business Advisor Deal Delivery at Shell Upstream International

“Onze gasten hebben zeer enthousiast gereageerd op de inspirerende presentatie Adjiedj Bakas”. Eddie Aarse, Manager Private Banking  Rabobank Almere

“Adjiedj Bakas gaf een interessante en inspirerende lezing voor ons management team”. John Bell Head Strategy and Partnerships Research Program Office Philips

“Adjiedj Bakas hield een leuke en inspirerende lezing voor ons.” Peggy Bracco Gartner, Senior toezichthouder Emissies en Openbare Biedingen, Autoriteit Financiële Markten (AFM)

“Trendwatcher Adjiedj Bakas is een van de mannen die mij verlichte momenten geeft.” Bernard Welten, korpschef Politie Amsterdam-Amstelland

“Zeer inspirerende speech. Daar zullen we in ieder geval in Delfzijl nog wel behoorlijk wat inspiratie uit kunnen putten”. Monique Veldt, Gemeente Delfzijl

“Attending the  lecture of Adjiedj Bakas was thoroughly enjoyable!” Julian Darisse, Service Manager Pudong Shangri-La Hotel, Shanghai, China

“The lecture of Adjiedj Bakas was one of the most entertaining presentations I’ve seen. It’d be my pleasure to welcome him back to speak”. Scott Goodfellow, Marketing and Events Manager European Union Chamber of Commerce in China

“We greatly appreciated the lecture of Adjiedj Bakas. It was refreshingly unbiased and put forward in a manner that lay people could understand”. Faye Zhou, editor CEIBS Business Review (China Europe International Business School), Shanghai, China

“Ik heb er enorm genoten van de lezing van Adjiedj Bakas voor ons bedrijf en vond zijn antwoorden op de vragen super. Iedereen die ik heb gesproken was zeer positief en kon elementen uit het verhaal gebruiken om de eigen business situatie in perspectief te plaatsen.” Danny van Ballegoy, Corporate Strategy & Acquisitions  Royal DSM

“Adjiedj Bakas verzorgde voor ons MT een inspirerende presentatie. Hij gaf ons ons veel food for thought”. Jeroen Enzerink, Algemeen Directeur Maison van den Boer

“Adjiedj Bakas verzorgde een interessante en inspirerende toespraak tijdens onze  Ledenraadsvergadering”. Perry Dekkers, Ledenraad Rabobank Naaldwijk.

“Adjiedj Bakas gave an interesting and enjoyable speech during our Export Gala in Vienna.“ Thomas Deutsch, AUSSENWIRTSCHAFT ÖSTERREICH (AWO)

“I very much appreciated Adjiedj Bakas‘ intervention and his thoughts during our Luxembourg Financial Forum.” Fernand Grulms, Chief Executive Officer Luxembourg for Finance, Agency for the Development of the Financial Centre

“Ik vond Bakas’ lezing naast humoristisch ook inspirerend”. Koos Stijkel, Hoofd Inkoop & Logistiek Asito

“Adjiedj Bakas gaf veel inspiratie tijdens ons Pensioenseminar. We hebben positieve en enthousiaste reacties van klanten en overige collega’s ontvangen, mede dankzij zijn bijdrage als plenaire spreker!” Fabian Sieverdink Teamcoördinator Communicatie C&IC van Aegon

“Prima lezing gehad van Adjiedj Bakas. Uitsluitend positieve reacties van onze klanten. Ik vond het zelf ook erg inspirerend”. Gijs de Boer, Accountmanager Zaken, Regiokantoor Friesland Deutsche Bank Nederland N.V.

“De  nieuwe voordracht van Adjiedj Bakas was weer super. Iedereen was zeer te spreken over zijn optreden, zowel inhoudelijk als qua presentatie. De voordracht was zeer inspirerend en weet zeker dat Bakas een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten bij de notarissen, rechters en financieel planners uit onze relatiekring, die dit evenement bezochten.” Aniel Autar, partner in Kooijman Lambert Notarissen